Γιατί οι ήρωες κρίνονται από τη θυσία τους. Και οι προδότες από τις πράξεις τους.

Το τέλος του «Κεραυνού» – Ο προδότης της ΕΟΚΑ, η κατάδοση του Κκέλη και η ζωή υπό την προστασία των Βρετανών
Έφυγε από τη ζωή στην Αγγλία ο Ανδρέας Αντωνιάδης, γνωστός με το προσωνύμιο «Κεραυνός», ένα από τα πιο σκοτεινά πρόσωπα που συνδέθηκαν με τον αγώνα της ΕΟΚΑ 1955–1959.
Ο Αντωνιάδης είχε αρχικά ενταχθεί στις τάξεις της ΕΟΚΑ. Μετά τη σύλληψή του, όμως, πέρασε στην πλευρά των Βρετανών και άρχισε να συνεργάζεται με τις αποικιακές αρχές. Ιστορικές αναφορές τον καταγράφουν ως πληροφοριοδότη και τον συνδέουν με επιχειρήσεις των Βρετανών εναντίον της ΕΟΚΑ.
Το όνομά του συνδέθηκε ιδιαίτερα με την αναζήτηση του Γρηγόρη Αυξεντίου. Σύμφωνα με ιστορικές αναφορές, ο «Κεραυνός», μαζί με άλλους συνεργάτες των Βρετανών, συμμετείχε στην προσπάθεια εντοπισμού του Αυξεντίου στη Ζωοπηγή. Στη σύγκρουση που ακολούθησε έπεσε νεκρός ο αγωνιστής της ΕΟΚΑ Μάκης Γιωργάλλας.
Η προδοσία του Χρίστου Κκέλη και του Μιλτιάδη Στυλιανού
Από τις πιο βαριές αναφορές που συνοδεύουν το όνομα του «Κεραυνού» είναι η σύνδεσή του με την κατάδοση του Χρίστου Κκέλη και του Μιλτιάδη Στυλιανού.
Στις 7 Μαρτίου 1957 οι δύο αγωνιστές βρέθηκαν περικυκλωμένοι από βρετανικές δυνάμεις στην περιοχή όπου βρισκόταν το κρησφύγετό τους. Σύμφωνα με δημοσιευμένη μαρτυρία, ο Αντωνιάδης είχε θεαθεί λίγες ημέρες νωρίτερα μαζί με Βρετανούς αξιωματικούς στην περιοχή, ενώ μεταγενέστερες αναφορές τον συνδέουν με την κατάδοση των δύο αγωνιστών.
Οι Κκέλης και Στυλιανού δεν παραδόθηκαν. Αντιστάθηκαν μέχρι την τελευταία στιγμή και έπεσαν μαχόμενοι.
Η επίσημη ιστορική μνήμη της Κύπρου καταγράφει την υπόθεση ως θάνατο των δύο αγωνιστών κατόπιν προδοσίας. Η συγκεκριμένη σύνδεση του «Κεραυνού» με την υπόθεση αναφέρεται σε μεταγενέστερες μαρτυρίες και δημοσιεύματα, γι’ αυτό και η ακριβής έκταση της δικής του ευθύνης πρέπει να κρίνεται με βάση τα διαθέσιμα αρχεία.
Για τους ανθρώπους που γνώρισαν την εποχή, όμως, το όνομα «Κεραυνός» έμεινε συνδεδεμένο με την προδοσία συναγωνιστών και με τις επιχειρήσεις των Βρετανών εναντίον της ΕΟΚΑ.
Από την Κύπρο στο Λονδίνο και η MI6
Η ιστορία του Αντωνιάδη δεν τελείωσε με τον αγώνα στην Κύπρο.
Το 1958 μεταφέρθηκε μαζί με την οικογένειά του στο Λονδίνο. Δημοσιευμένες ιστορικές αναφορές τον παρουσιάζουν να συνεχίζει τη συνεργασία του με τις βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών. Μάλιστα, πρόσφατη έρευνα του Πολίτη, βασισμένη μεταξύ άλλων σε αρχειακό υλικό και παλαιότερα δημοσιεύματα, τον παρουσιάζει ως πληροφοριοδότη που συνδέθηκε με τη MI6.
Η ίδια έρευνα αναφέρει ότι η ιστορία του αποτέλεσε έμπνευση για χαρακτήρα της σειράς «Legends», ενώ παρουσιάζει τον Αντωνιάδη ως έναν άνθρωπο που από συνεργάτης της ΕΟΚΑ κατέληξε πληροφοριοδότης των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών.
Δεν ήταν, επομένως, απλώς ένας άνθρωπος που εγκατέλειψε την Κύπρο μετά τον αγώνα. Οι διαθέσιμες αναφορές δείχνουν ότι η σχέση του με τις βρετανικές υπηρεσίες συνεχίστηκε και μετά τη μεταφορά του στη Βρετανία.
Η ζωή στον υπόκοσμο και η «προστασία»
Στο Λονδίνο η ζωή του Αντωνιάδη συνδέθηκε, σύμφωνα με δημοσιευμένες μαρτυρίες και έρευνες, και με κύκλους του υποκόσμου.
Ιστορική αναφορά τον παρουσιάζει να έχει άδεια οπλοφορίας και να κινείται ανάμεσα σε ανθρώπους του υποκόσμου, ενώ σημειώνει ότι εξακολουθούσε να εργάζεται ως πληροφοριοδότης των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών.
Άλλες δημοσιευμένες αναφορές περιγράφουν τη δραστηριότητά του στο Λονδίνο ως «δημόσιες σχέσεις»: φέρεται να εντόπιζε εύπορους ανθρώπους, να τους οδηγούσε σε καζίνο και να λάμβανε ποσοστά από τα ποσά που έχαναν. Υπάρχουν επίσης αναφορές που τον συνδέουν με την παροχή ή «πώληση» προστασίας.
Το τελευταίο, ωστόσο, πρέπει να παρουσιάζεται ως δημοσιευμένη καταγγελία ή μαρτυρία και όχι ως δικαστικά αποδεδειγμένο γεγονός.
Ένας άνθρωπος που δεν επέστρεψε ποτέ
Ο Ανδρέας Αντωνιάδης έζησε για δεκαετίες στη Βρετανία. Δεν επέστρεψε στην Κύπρο, ενώ το όνομά του παρέμεινε συνδεδεμένο με την πιο σκοτεινή πλευρά της περιόδου 1955–59.
Χρόνια αργότερα έδωσε τη δική του εκδοχή για την απόφασή του να συνεργαστεί με τους Βρετανούς, υποστηρίζοντας ότι είχε προηγηθεί σειρά αποπειρών εναντίον της ζωής του. Η εκδοχή αυτή αποτελεί τη δική του μαρτυρία και η ιστορική της αξιολόγηση πρέπει να γίνεται σε συνδυασμό με τα αρχεία και τις μαρτυρίες της εποχής.
Από την άλλη πλευρά, οι άνθρωποι που συνδέθηκαν με τις προδοσίες του δεν είχαν τη δυνατότητα να υπερασπιστούν ποτέ τον εαυτό τους.
Ο Χρίστος Κκέλης και ο Μιλτιάδης Στυλιανού έπεσαν μαχόμενοι.
Ο Μάκης Γιωργάλλας έπεσε στη σύγκρουση που ακολούθησε την επιχείρηση εναντίον του Αυξεντίου.
Και ο «Κεραυνός» έζησε για δεκαετίες μακριά από την Κύπρο, υπό την προστασία και μέσα στο περιβάλλον των ανθρώπων με τους οποίους είχε συνεργαστεί.
Η ζωή του Ανδρέα Αντωνιάδη αποτελεί μια από τις πιο σκοτεινές διαδρομές της περιόδου της ΕΟΚΑ: από αγωνιστής, σε συνεργάτη των Βρετανών, σε πληροφοριοδότη και, σύμφωνα με τις διαθέσιμες μαρτυρίες, σε άνθρωπο που συνέχισε να κινείται σε κύκλους των βρετανικών υπηρεσιών και του υποκόσμου στο Λονδίνο.
Ο «Κεραυνός» έφυγε από τη ζωή στην Αγγλία.
Οι Κκέλης και Στυλιανού έμειναν στην Κύπρο, εκεί όπου έδωσαν την τελευταία τους μάχη.
Και η ιστορία εξακολουθεί να ζητά απαντήσεις για τις προδοσίες, τους πληροφοριοδότες και τα δίκτυα που έδρασαν στα χρόνια του αγώνα.
Γιατί οι ήρωες κρίνονται από τη θυσία τους.
Και οι προδότες από τις πράξεις τους.