Οσμή χώματος στο νερό της Πάφου: τι είναι η γεωσμίνη και πώς αντιμετωπίζεται
Στην Πάφο, τις τελευταίες εβδομάδες έχουν καταγραφεί μαζικά παράπονα για «οσμή/γεύση χωματίλας» στο πόσιμο νερό, φαινόμενο που οι τοπικές αρχές αποδίδουν σε αυξημένες συγκεντρώσεις γεωσμίνης λόγω εποχικών και υδρολογικών συνθηκών, με έμφαση στην παρατεταμένη λειψυδρία και τη βιολογική δραστηριότητα σε ταμιευτήρες.
Οι αρμόδιοι έχουν ανακοινώσει πως πρόκειται κυρίως για αισθητικό ζήτημα και παρακολουθούν τα επίπεδα, ενώ προχωρούν σε τεχνικά μέτρα όπως ενίσχυση της επεξεργασίας και αξιοποίηση πρόσθετων ποσοτήτων από αφαλάτωση για τη σταθεροποίηση της ποιότητας. Παράλληλα, παρέχονται γραμμές επικοινωνίας για αναφορές και ενημέρωση, με στόχο την ταχύτερη εξομάλυνση της οργανοληπτικής εικόνας του νερού.
Η γεωσμίνη είναι φυσική οργανική ένωση (βικυκλικό αλκοόλ τερπενικής προέλευσης) που παράγεται από βακτήρια του εδάφους και κυανοβακτήρια στα υδάτινα συστήματα, υπεύθυνη για το χαρακτηριστικό «earthy/musty» άρωμα της βροχής και του υγρού χώματος. Η ανθρώπινη όσφρηση είναι εξαιρετικά ευαίσθητη σε αυτήν (σε επίπεδα μερικών μερών στο τρισεκατομμύριο), γι’ αυτό γίνεται αντιληπτή ακόμη και όταν οι συγκεντρώσεις είναι χαμηλές και εντός ασφαλών ορίων για την υγεία. Σε περιόδους ανομβρίας ακολουθούμενες από απότομες μεταβολές και αυξημένη βιομάζα φυκών/κυανοβακτηρίων, οι παροδικές αυξήσεις γεωσμίνης είναι συνηθισμένες, ειδικά σε ταμιευτήρες.
Η αντιμετώπιση εστιάζει σε τεχνολογίες επεξεργασίας που μειώνουν ουσίες γεύσης/οσμής: προσρόφηση σε ενεργό άνθρακα (GAC/PAC), οζόνωση ή άλλες προηγμένες οξειδώσεις, και βελτιστοποίηση διεργασιών ανάλογα με την εποχικότητα. Σε οικιακό επίπεδο, φίλτρα ενεργού άνθρακα μπορούν να βελτιώσουν αισθητά την οσμή και τη γεύση, αλλά η μακροπρόθεσμη λύση προκύπτει από την κατάλληλη διαχείριση ταμιευτήρων (έλεγχος φυκών/κυανοβακτηρίων, μείωση οργανικού φορτίου) και την αναβάθμιση/σωστή λειτουργία των εγκαταστάσεων επεξεργασίας. Με αυτές τις παρεμβάσεις, η οσμή χωματίλας υποχωρεί συνήθως καθώς σταθεροποιούνται οι υδρολογικές συνθήκες και ολοκληρώνονται οι τεχνικές εργασίες.